We hebben allemaal wel eens een ex gehad die we liever niet meer tegenkomen bij de kassa van de Jumbo. Maar dat je ex zó klaar met je is dat ze je dood laat verklaren? Dat is closure van het hoogste niveau. Geen ‘unfriend’, geen stille verwijdering uit een groepsappje, maar: officieel exit, via de rechtbank.
En nee, dit is geen gemiste aflevering van Opsporing Verzocht. Dit is echt gebeurd. In Groningen.
Zo ging het (en ja, het is bizar)
De man in kwestie had in 2010 een relatiebreuk met zijn toenmalige partner. Daarna verdween hij uit haar leven, en blijkbaar uit het zicht van zo’n beetje iedereen. Pas vorig jaar, veertien jaar later, dacht zijn ex: weet je wat, ik meld ‘m als vermist.
De rechtbank ging mee in dat verhaal, leverde een officieel vermissingsdocument af, en de gemeente deed de rest: doodverklaard, met terugwerkende kracht. Alsof je leven ineens gewoon uit de administratie is gegumd. Een soort Ctrl+Z, maar dan permanent.
Redenen? Die zijn er vast. Toch?
Waarom iemand na veertien jaar ineens een vermissingsverklaring indient? Tja, daar kunnen we alleen maar naar gissen. Misschien dacht ze écht dat hij dood was. Geen teken van leven, geen kerstkaart, geen appje met “fijne verjaardag”. In een wereld waarin zelfs je oud-klasgenoot uit groep 4 nog je stories bekijkt, valt dat op.
Maar het kan natuurlijk ook iets anders zijn. Een vergeten verjaardag. Een ruzie over de hond. Of een opmerking over haar moeder die nét verkeerd viel. En dan, jaren later, ligt er ineens zo’n formulier op tafel: “Wat is er met uw ex gebeurd?” Dan is dat vinkje ‘overleden’ ineens best aantrekkelijk: een tikkeltje dramatisch, maar wel effectief.
Dood zijn heeft zo z’n voordelen (op papier dan)
Er zitten voordelen aan dood zijn op papier: geen belasting, geen boetes, geen spam van energieleveranciers die “exclusief voor jou” een aanbieding hebben. Je hoeft niet naar het stembureau, je wordt niet lastiggevallen met enquêtes over je woontevredenheid, en niemand nodigt je uit voor babyshowers.
Maar er zitten ook nadelen aan. Je kunt geen bankrekening openen. Geen uitkering aanvragen. Geen zorgverzekering afsluiten. Geen rijbewijs verlengen en geen hypotheek krijgen (tenzij je een héél begripvolle bank treft: “Ja hoor meneer, dat u officieel overleden bent, daar doen wij niet moeilijk over!”).
Wat niemand zag, maar had moeten zien
Toch zit er ook iets wrangs in dit verhaal. Deze man leefde deels op straat, was in beeld bij instanties, maar nergens écht geregistreerd. En niemand had ooit gezegd: wacht eens, dit klopt niet. Blijkbaar kun je in ons systeem verdwijnen zonder dat er een alarmbel afgaat.
We denken graag dat we alles onder controle hebben in Nederland. Dat de overheid een goed geoliede machine is. Maar soms lijkt het eerder op een gammel bureaulaatje vol vergeten mappen en koffievlekken. Dit verhaal laat zien dat je niet alleen administratief, maar ook sociaal kunt verdwijnen. Het systeem zegt: “U bent dood.” En niemand kijkt of dat wel klopt.
Even bellen was ook een optie geweest
Dat je iemand met een A4’tje en een vermoeden dood kunt verklaren, met terugwerkende kracht nota bene, zonder dat iemand even denkt: laten we bellen en kijken of hij opneemt… dat zegt iets.
Hoeveel andere mensen zijn op deze manier “verdwenen”? Hoeveel mensen verdwijnen er omdat ze geen brieven terugsturen, geen DigiD hebben, of simpelweg te kwetsbaar zijn om het zelf uit te zoeken?
Misschien is het goed om af en toe te vragen: “Hoe gaat het nou écht met je?” Niet alleen bij Facebookvrienden die een smoothie posten met de hashtag #gezondleven, maar juist bij mensen die je misschien al een tijd niet hebt gesproken.
Ben jij er eigenlijk nog wel, administratief gezien?
Welke ex zou jou na vijftien jaar als vermist opgeven, denk je? En zou dat uit bezorgdheid zijn… of omdat je nog steeds die plant hebt waarvan hij vond dat-ie op zijn balkon thuishoorde?
Laat het me weten. En check voor de zekerheid even of je nog leeft in de Basisregistratie Personen. Je weet het maar nooit met exen…