Vrolijk Pasen (of was het zalig?)
Hoe een heidens lentefeest eindigde met eiersalade.
Pasen is dat feest waarvan iedereen weet dat het eraan komt, maar niemand precies weet wat je ermee moet. Met kerst is het protocol duidelijk: stress, eten, Mariah Carey die ergens warmdraait en familiegesprekken die net iets te diep gaan. Oud en Nieuw heeft vuurwerk, collectieve zelfoverschatting en een excuus om champagne te drinken op een dinsdag. Maar Pasen? Pasen glijdt stilletjes je agenda in, ergens tussen de lente en een extra vrije maandag. We verstoppen eitjes in de tuin en hopen dat het niet regent. En dat is het dan.
Nou ja, we organiseren ook een brunch met dingen die normaal nooit samen op een bord liggen. Croissantjes, soep, gerookte zalm, chocolade-eitjes, een quiche, matzes, paasstol en voor de vorm ook nog iets groens. Alsof je koelkast en een tuincentrum samen een identiteitscrisis doormaken.
Eerst dansen, dan geloven
Maar als je even in de geschiedenis graaft, is Pasen een stuk wilder dan die nette brunch doet vermoeden. Lang vóór het christelijke paasverhaal en de chocolade-eitjes bestonden er al lentefeesten, vreugdevuren en rituelen rond nieuw leven, vruchtbaarheid en het einde van de winter. Niet alles daarvan is historisch even strak te herleiden, maar dat Pasen meer lagen heeft dan quiche, chocolade en gezelligheid is wel duidelijk.
Toen het christendom zich verspreidde, probeerde de kerk die feesten naar zich toe te trekken. Helemaal verbieden lukte toch niet, dus deden ze wat slimme managers doen: een andere naam en een nieuw verhaal. Het paasvuur werd het licht van de verrijzenis. De lente-eieren werden symbolen van het nieuwe leven. En het feest ging gewoon door, nu met een kruis erbij.
En die vuren? Die branden nog steeds. In Twente, de Achterhoek en Drenthe bouwen dorpsgemeenschappen nog altijd enorme paasbulten. In Espelo bouwden 370 inwoners er eentje van 46 meter hoog. Een Guinness-record. De traditie staat onder druk door stikstofregels, droogte en vergunningen, maar elk jaar gaat toch de fik er weer in. Sommige dingen zijn hardnekkiger dan regelgeving.
47 eitjes en een haas die niemand besteld heeft
En dan de paashaas. Die is eigenlijk helemaal niet zo oud. Pas in 1682 duikt hij voor het eerst op in een Duits boek over paaseieren. In Nederland kennen we hem pas sinds 1825. Vóór die tijd brachten, hou je vast, gevleugelde kerkklokken de eieren rond. Ze vlogen op Witte Donderdag naar Rome en kwamen op Stille Zaterdag weer terug met eieren.
Hoe dan ook: de haas won. En de chocolade-industrie rook haar kans. Nederlanders eten gemiddeld zo’n 47 paaseitjes per persoon rond Pasen. Dat is bijna zeven eitjes per dag in de paasweek. Alleen stop je ze dit jaar misschien net iets minder gedachteloos in je mandje. Chocolade is nu flink duurder, dus zelfs onze paastradities zijn een kleine financiële afweging geworden.
Nationaal uitstelgedrag
En dan hebben we in Nederland ook nog Tweede Paasdag. Een officiële feestdag, al betekent dat niet automatisch dat iedereen vrij is. Maar cultureel voelen we hem wel degelijk als bonusronde. De eerste dag is voor familie, brunch en verplichte gezelligheid. De tweede dag is voor uitbuiken, wandelen, woonboulevards of heel hard doen alsof je ‘even helemaal niets’ gepland had, terwijl je toch met zes mensen op een terras zit.
Er zit iets geruststellends in. Dat we zelfs van hoop en verrijzenis uiteindelijk ook een praktische Nederlandse versie maken. Met boterhammen, files richting de meubelboulevard en iemand die vraagt of er nog eiersalade is.
Het ei is gelegd
Pasen hoeft helemaal niet groots of perfect te zijn. Geen cadeaustress zoals met kerst. Geen goede voornemens die sneuvelen vóór februari. Gewoon een brunch, een paar eitjes in de tuin, en als het even meezit: zon op je gezicht.
En ergens daaronder zit nog altijd een verhaal dat al duizenden jaren meegaat. Over donker dat weer licht wordt. Over winters die eindigen. Over opnieuw beginnen, steeds weer.
Zelf houd ik het simpel dit jaar. Brunch met te veel op tafel, eitjes verstoppen die ik zelf al ben vergeten, en als het even kan een uur op een terras zitten zonder iets te moeten. Geen plan, geen verwachtingen. Gewoon lente.
Fijne Pasen🐣
Zalig Pasen😇😘